توسعه استراتژی های اقتصادی برای خاورمیانه مستلزم درک چالشها و فرصتهای منحصر به فردی است که این منطقه ارائه میدهد. شایان ذکر است که خاورمیانه منطقهای متنوع با شرایط اقتصادی، در دسترس بودن منابع و موقعیتهای سیاسی متفاوت است. به این ترتیب، بعید به نظر می رسد که یک استراتژی منحصر به فرد برای همه کشورهای این منطقه مناسب باشد.
با این حال، چندین توصیه کلی را میتوانیم در این زمینه ارائه کنیم.
تنوع
بسیاری از اقتصادهای خاورمیانه به شدت به درآمدهای نفتی وابسته هستند. برای تضمین ثبات اقتصادی آینده خود، این کشورها باید برای تنوع بخشیدن به اقتصاد خود تلاش کنند و در بخشهایی مانند فناوری، انرژیهای تجدیدپذیر، گردشگری و تولید سرمایهگذاری نمایند.
آموزش و توسعه مهارت
بسیاری از اقتصادهای خاورمیانه به شدت به درآمدهای نفتی وابسته هستند. برای تضمین ثبات اقتصادی آینده خود، این کشورها باید برای تنوع بخشیدن به اقتصاد خود تلاش کنند و در بخشهایی مانند فناوری، انرژیهای تجدیدپذیر، گردشگری و تولید سرمایهگذاری نمایند.
آموزش و توسعه مهارت
ایجاد نیروی کار بسیار ماهر برای رشد و تنوع اقتصادی بسیار مهم است. خاورمیانه باید روی دستهای از برنامههای آموزشی و آموزشی سرمایهگذاری کند که مردم را به مهارتهایی برای آینده مجهز کند، بهویژه در زمینههای STEM (علم، فناوری، مهندسی و ریاضیات).
ترویج کارآفرینی
ایجاد یک محیط کسبوکار مطلوب برای استارتآپها و شرکتهای کوچک و متوسط (شرکتهای کوچک و متوسط) میتواند به نوآوری و ایجاد شغل کمک کند. این میتواند شامل تسهیل مقررات تجاری، دسترسی به منابع مالی و ایجاد فرصتهای مشاوره و شبکهسازی برای کارآفرینان نوپا باشد.
سرمایه گذاری در زیرساخت
برای جذب سرمایهگذاری خارجی و افزایش بهرهوری اقتصادی، کشورها باید در ارتقاء و گسترش زیرساخت های فیزیکی خود مانند حمل و نقل، خدمات شهری و ارتباطات و همچنین زیرساخت های دیجیتال برای اقتصاد دیجیتال سرمایه گذاری کنند.
تقویت یکپارچگی منطقهای
خاورمیانه میتواند از افزایش همکاریهای اقتصادی منطقهای، از جمله آزادسازی تجارت، پروژههای سرمایهگذاری مشترک و سیاستهای اقتصادی هماهنگ بهرهمند شود.
رسیدگی به بیکاری
خاورمیانه با سطوح بالایی از بیکاری، به ویژه در میان جوانان و زنان مواجه است. اصلاحات جامع بازار کار، همراه با آموزش و آموزش حرفهای، میتواند به رفع این مشکل کمک کند.
توسعه پایدار
با تشدید تأثیرات تغییرات آب و هوایی، کشورهای خاورمیانه باید به دنبال توسعه اقتصاد خود به روش های سازگار با محیط زیست باشند. این شامل سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، ارتقای بهرهوری انرژی و حفظ منابع آب است.
رشد فراگیر
در نهایت، سیاستگذاران باید رشد اقتصادی فراگیر را هدف قرار دهند که به نفع همه اقشار جامعه باشد. این شامل تضمین توزیع عادلانه درآمد، ایجاد شبکههای ایمنی اجتماعی و اجرای سیاستهایی است که از گروههای محروم یا به حاشیه راندهشده حمایت میکند.
این استراتژیها خطوط کلی هستند و باید متناسب با زمینه خاص هر کشور تنظیم شوند. اجرای موفقیتآمیز همچنین مستلزم حکمرانی خوب، نهادهای قوی و طراحی دقیق سیاست است.
خاورمیانه محتملا از اولین مناطق است که پایههای تمدن امروز در آن چیدهشدهاست و هر چند گذر روزگار به خاطر دلایل متعدد بر این منطقه سخت گذشتهاست و خودباوری در ابعادی مختلف در این منطقه به چالش کشیدهشدهاست، ظرفیتهای منطقه را نباید از خاطر برد و باید با طراحی و اجرای سیاستهای درست و قاطعانه، استعدادهای این منطقه را به جایگاه واقعی خود رساند و این امر جز از طریق همکاریهای مشترک، کشف کسب و کارهای جدید و افزایش سطح سواد و مهارت واقعی امکانپذیر نخواهد بود.
